De balans

De wet eist dat de balans met toelichting een getrouw, duidelijk en stelselmatig beeld geeft van de grootte van het vermogen en zijn samenstelling in activa- en passivaposten per het einde van het boekjaar.

Het Besluit modellen jaarrekening (hierna te noemen "Besluit") geeft modellen voor de indeling van de balans en de resultatentrekening van den NV en de BV. De in het Besluit neergelegde modellen gelden niet voor coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, commerciële vereningingen en stichtingen.

In het besluit worden 4 modellen voor de balans gegeven, de modellen A tot en met D. Binnen deze modellen zijn er twee mogelijkheen wat betreft de presentatie:

• De verticale opstelling of de staffelvorm, waarbij gekozen is voor de verkorte weergave, dat wil zeggen dat de kortlopende schulden van de activa worden afgetrokken (de modellen A en C).
• De horizontale opstelling of de scontrovorm (de modellen B en D).

De onderneming moet een keuze maken uit de modellen A en B, tenzij er sprake is van een kleine rechtspersoon. De kleine rechtspersoon heeft de keuze uit de modellen A tot en met D (artikel 1 Besluit). De modellen C en D vereisen minder vergaande specificaties dan de modellen A en B.

Zoals uit de hoofdindeling van de balans blijkt, dienen de activa onderscheiden te worden in vaste en vlottende activa, warbij als criterium geldt het al dan niet duurzaam dienen van de uitoefening van de werkzaamheden (art. 364.1). Terreinen, gebouwen, machines en dergelijke bewijzen de onderneming gedurende meerdere productie- en verkoopcycli diensten en vallen dus onder de vaste activa, terwijl voorraden, vorderingen, liquide middelen en dergelijke tot de vlottende activa gerekend worden.

De vaste activa kan worden onderscheden in 3 categoriën:
Immateriële vaste activa: Onder deze noemer vind u o.a.: kosten die verband houden met de oprichting en met de uitgifte van aandelen (dit komt echter niet vaak voor), kosten van onderzoek en ontwikkeling (R&D), kosten van verwerving ter zaker van concessies en vergunningen en rechten van intellectuele eigendom, kosten van goodwill die van derden is verkregen en overige immateriële vaste activa
Materiële vaste activa: Bij materiële vaste activa gaat het om stoffelijke duurzame productiemiddelen zoals terreinen, gebouwen, machines, gereedschappen en inventaris, die gedurende meerdere perioden c.q. productieprocessen dienstbaar zijn. Deze productiemiddelen zijn te beschouwen als voorraden werkeenheden, waarbij de voorraad afneem door gebruik en/of tijdsverloop.
Financiële vaste activa: Deze activa is onder te verdelen in de volgende categoriën:

• Aandelen, certificaten van aandelen en andere vormen van deelnemingen in groepsmaatschappijen
• Andere deelnemingen
• Vorderingen op groepsmaatschappijen
• Vorderingen op andere rechtspersonen en vennootschappen die een deelneming hebben in de rechtspersoon of waarin de rechtspersoon een deelneming heeft
• Overige effecten
• Overige vorderingen, met afzonderlijke vermelding van de vordering uit leningen en voorschotten aan leden of houders van aandelen op naam

Archief