Experimentenwet bedrijfsinvesteringszone

In een besluit van recente datum heeft de staatssecretaris regels gegeven voor de aftrek van voorbelasting van op grond van de Experimentenwet BI-zones opgerichte ondernemersorganisaties (stichtingen en verenigingen).

Op grond van de Experimentenwet BI-zones (hierna: de wet) hebben gemeenten met ingang van 1 mei 2009 de bevoegdheid een gebied aan te wijzen als bedrijfsinvesteringszone (ook wel BI-zone genoemd). Daarbinnen mag van ondernemers een nieuwe bestemmingsheffing (de BIZ-bijdrage) worden geheven ter financiering van door een bepaalde meerderheid van de bijdrageplichtige ondernemers gewenste extra voorzieningen.

De wet beoogt een kader te bieden waarbinnen ondernemers en gemeente met elkaar in gesprek gaan over elkaars verantwoordelijkheden en de vraag wie waarin investeert. Activiteiten waaraan gedacht kan worden betreffen de inhuur van gezamenlijke surveillancediensten, camerabewaking, vaker schoonmaken, graffitiverwijdering, sinterklaas- en kerstversiering, herstel van schade, extra onderhoud van groen en opwaardering van de publieke ruimte. Een belangrijke overweging voor invoering van de wet is de wens om ‘free rider’-gedrag door doorgaans grootwinkelbedrijven tegen te gaan.

De opbrengst van de geheven bijdragen wordt doorgestoten naar een bij verordening aangewezen vereniging of stichting waarvan alle bijdrageplichtigen lid of aangesloten (kunnen) zijn. Deze ondernemersorganisatie laat vervolgens de in de vorige alinea genoemde activiteiten uitvoeren.

Fiscale positie
De ondernemersorganisatie bestrijdt haar kosten uit de door de gemeente overgemaakte bedragen. Nu de ondernemersorganisatie voor haar activiteiten geen vergoeding bedingt, heeft zij in beginsel geen recht op aftrek van voorbelasting. Dit is ongewenst omdat deze btw wel in aftrek zou kunnen komen als de door de organisatie gemaakte kosten rechtstreeks aan de bijdrageplichtige ondernemers in rekening zou zijn gebracht. In een besluit van 25 november 2011 (besluit aftrek voorbelasting) heeft de staatssecretaris aangegeven dat de organisatie aftrek van voorbelasting geldend kan maken onder de voorwaarde dat:

1. het niet gaat om voorbelasting die wordt opgeroepen door activiteiten waarvoor de organisatie al ondernemer is (belast of vrijgesteld), en
2. kan worden gesteld dat de kosten voor de gedane uitgaven (via de bijdrageplicht) feitelijk drukken op de aangesloten bijdrageplichtige ondernemers, en
3. de aangesloten ondernemers de btw zouden hebben kunnen verrekenen als deze rechtstreeks aan hen in rekening zou zijn gebracht.

Met de laatste voorwaarde wenst de staatssecretaris zeker te stellen dat niet extra aftrekrecht ontstaat indien en voor zover ook ondernemers met btw-vrijgestelde prestaties zijn aangesloten (banken, verzekeraars, hypotheek- en assurantietussenpersonen, kinderdagverblijven et cetera.).

Bij door de organisatie uitgevoerde werkzaamheden aan het openbaar gebied (revitalisaties), lijkt de stichting/vereniging dankzij het recente besluit btw aftrekrecht te hebben. Zo lijkt de stichting te kunnen kiezen voor facturering van deze werkzaamheden aan de gemeente. De gemeente dient in dat geval de bijdrage alternatief aan te wenden.

Aanpassing fiscale positie in 2012?
In de afgelopen jaren heeft menig BI-stichting of vereniging afspraken gemaakt met de belastingdienst over de aftrek van voorbelasting en over welke bedragen btw moet worden voldaan. Deze afspraken kunnen echter (deels) in strijd zijn met het nieuwe besluit en zullen daardoor moeten worden aangepast. Het is beter zelf het roer van de verandering direct in handen te nemen dan over een paar jaar te worden geconfronteerd met een noodzakelijk aanpassing. Het mag duidelijk zijn dat de gemeente hierbij in belangrijke mate mede de koers bepaalt.

Colofon
Henk Zuidersma is als adviseur werkzaam bij EFK Belastingadviseurs, kantoor Alkmaar. Voor meer informatie: info@efkbelastingadviseurs.nl, telefoon 072 53 50 525.

Archief